جدول شماره ۱: پسوندهای عمومی (برای تمام افعال)
این پسوندها را به ریشه فعل اضافه کنید.
(نکته: اگر ریشه به حرف صدادار (a, e, i, o, u) ختم شود، بین ریشه و پسوند، یک «ی» میانجی میآید. در غیر این صورت، مستقیماً اضافه میشود).
(نکته: اگر ریشه به حرف صدادار (a, e, i, o, u) ختم شود، بین ریشه و پسوند، یک «ی» میانجی میآید. در غیر این صورت، مستقیماً اضافه میشود).
۱
| مثال با ریشه ishla- (کار کردن) | مثال با ریشه bor- (رفتن) | پسوند | ضمیر |
|---|---|---|---|
| ishlayapman | boryapman | -yapman | men (من) |
| ishlayapsan | boryapsan | -yapsan | sen (تو) |
| ishlayapti | boryapti | -yapti | u (او) |
| ishlayapmiz | boryapmiz | -yapmiz | biz (ما) |
| ishlayapsiz | boryapsiz | -yapsiz | siz (شما - محترم) |
| ishlayapsizlar | boryapsizlar | -yapsizlar | sizlar (شما - جمع) |
| ishlayaptilar | boryaptilar | -yaptilar | ular (آنها) |
| مثال با ریشه ishla- (کار کردن) | مثال با ریشه bor- (رفتن) | پسوند | ضمیر |
|---|---|---|---|
| ishladim | bordim | -dim | men (من) |
| ishlading | bording | -ding | sen (تو) |
| ishladi | bordi | -di | u (او) |
| ishladik | bordik | -dik | biz (ما) |
| ishladingiz | bordingiz | -dingiz | siz (شما - محترم) |
| ishladingizlar | bordingizlar | -dingizlar | sizlar (شما - جمع) |
| ishladilar | bordilar | -dilar | ular (آنها) |
| مثال با ریشه ishla- (کار کردن) | مثال با ریشه bor- (رفتن) | پسوند | ضمیر |
|---|---|---|---|
| ishlayman | boraman | -yman | men (من) |
| ishlaysan | borasan | -ysan | sen (تو) |
| ishlaydi | boradi | -ydi | u (او) |
| ishlaymiz | boramiz | -ymiz | biz (ما) |
| ishlaysiz | borasiz | -ysiz | siz (شما - محترم) |
| ishlaysizlar | borasizlar | -ysizlar | sizlar (شما - جمع) |
| ishlaydilar | boradilar | -ydilar | ular (آنها) |
جدول شماره ۲: ریشههای ۳۰ فعل رایج
۲
| زمان آینده (برای men) | زمان گذشته (برای men) | زمان حال (برای men) | ریشه | فعل مصدر | ردیف |
|---|---|---|---|---|---|
| bo‘laman | bo‘ldim | bo‘lyapman | bo‘l | bo‘lmoq | 1 |
| boraman | bordim | boryapman | bor | bormoq | 2 |
| kelaman | keldim | kelyapman | kel | kelmoq | 3 |
| qilaman | qildim | qilyapman | qil | qilmoq | 4 |
| olaman | oldim | olyapman | ol | olmoq | 5 |
| beraman | berdim | beryapman | ber | bermoq | 6 |
| gapiraman | gapirdim | gapirayapman | gapir | gapirmoq | 7 |
| ko‘raman | ko‘rdim | ko‘ryapman | ko‘r | ko‘rmoq | 8 |
| bilaman | bildim | bilyapman | bil | bilmoq | 9 |
| tushunaman | tushundim | tushunyapman | tushun | tushunmoq | 10 |
| xohlayman | xohladim | xohlayapman | xohla | xohlamoq | 11 |
| yeyman | yedim | yeyapman | ye | yemoq | 12 |
| ichaman | ichdim | ichyapman | ich | ichmoq | 13 |
| yotaman | yotdim | yotyapman | yot | yotmoq | 14 |
| o‘tiraman | o‘tirdim | o‘tiryapman | o‘tir | o‘tirmoq | 15 |
| turaman | turdim | turyapman | tur | turmoq | 16 |
| ishlayman | ishladim | ishlayapman | ishla | ishlamoq | 17 |
| o‘qiyman | o‘qidim | o‘qiyapman | o‘qi | o‘qimoq | 18 |
| yozaman | yozdim | yozyapman | yoz | yozmoq | 19 |
| kutaman | kutdim | kutyapman | kut | kutmoq | 20 |
| topaman | topdim | topyapman | top | topmoq | 21 |
| chaqiraman | chaqirdim | chaqiryapman | chaqir | chaqirmoq | 22 |
| aytaman | aytdim | ayyapman* | ayt | aytmoq | 23 |
| keltiraman | keltirdim | keltiryapman | keltir | keltirmoq | 24 |
| qaytaman | qaytdim | qaytyapman | qayt | qaytmoq | 25 |
| chiqaman | chiqdim | chiqyapman | chiq | chiqmoq | 26 |
| kiraman | kirdim | kiryapman | kir | kirmoq | 27 |
| qarayman | qaradim | qarayapman | qara | qaramoq | 28 |
| yoqtiraman | yoqtirdim | yoqtirayapman | yogtir | yoqtirmoq | 29 |
| harakat qilaman | harakat qildim | harakat qilyapman | harakat qil | harakat qilmoq | 30 |
* نکته: فعل aytmoq (گفتن) در زمان حال استمراری، به دلیل سادهسازی تلفظ، به صورت ayyapman (و برای سایر ضمایرayyapsan, ayyapti, ...) درمیآید.
شش نمونه کامل با تمام ضمایر
۳
| آینده (خواهم رفت) | گذشته (رفتم) | حال استمراری (دارم میروم) | ضمیر |
|---|---|---|---|
| boraman | bordim | boryapman | men (من) |
| borasan | bording | boryapsan | sen (تو) |
| boradi | bordi | boryapti | u (او) |
| boramiz | bordik | boryapmiz | biz (ما) |
| borasiz | bordingiz | boryapsiz | siz (شما - محترم) |
| borasizlar | bordingizlar | boryapsizlar | sizlar (شما - جمع) |
| boradilar | bordilar | boryaptilar | ular (آنها) |
| آینده | گذشته | حال استمراری | ضمیر |
|---|---|---|---|
| kelaman | keldim | kelyapman | men (من) |
| kelasan | kelding | kelyapsan | sen (تو) |
| keladi | keldi | kelyapti | u (او) |
| kelamiz | keldik | kelyapmiz | biz (ما) |
| kelasiz | keldingiz | kelyapsiz | siz (شما - محترم) |
| kelasizlar | keldingizlar | kelyapsizlar | sizlar (شما - جمع) |
| keladilar | keldilar | kelyaptilar | ular (آنها) |
| آینده | گذشته | حال استمراری | ضمیر |
|---|---|---|---|
| qilaman | qildim | qilyapman | men (من) |
| qilasan | qilding | qilyapsan | sen (تو) |
| qiladi | qildi | qilyapti | u (او) |
| qilamiz | qildik | qilyapmiz | biz (ما) |
| qilasiz | qildingiz | qilyapsiz | siz (شما - محترم) |
| qilasizlar | qildingizlar | qilyapsizlar | sizlar (شما - جمع) |
| qiladilar | qildilar | qilyaptilar | ular (آنها) |
| آینده | گذشته | حال استمراری | ضمیر |
|---|---|---|---|
| olaman | oldim | olyapman | men (من) |
| olasan | olding | olyapsan | sen (تو) |
| oladi | oldi | olyapti | u (او) |
| olamiz | oldik | olyapmiz | biz (ما) |
| olasiz | oldingiz | olyapsiz | siz (شما - محترم) |
| olasizlar | oldingizlar | olyapsizlar | sizlar (شما - جمع) |
| oladilar | oldilar | olyaptilar | ular (آنها) |
| آینده | گذشته | حال استمراری | ضمیر |
|---|---|---|---|
| beraman | berdim | beryapman | men (من) |
| berasan | berding | beryapsan | sen (تو) |
| beradi | berdi | beryapti | u (او) |
| beramiz | berdik | beryapmiz | biz (ما) |
| berasiz | berdingiz | beryapsiz | siz (شما - محترم) |
| berasizlar | berdingizlar | beryapsizlar | sizlar (شما - جمع) |
| beradilar | berdilar | beryaptilar | ular (آنها) |
| آینده | گذشته | حال استمراری | ضمیر |
|---|---|---|---|
| bo‘laman | bo‘ldim | bo‘lyapman | men (من) |
| bo‘lasan | bo‘lding | bo‘lyapsan | sen (تو) |
| bo‘ladi | bo‘ldi | bo‘lyapti | u (او) |
| bo‘lamiz | bo‘ldik | bo‘lyapmiz | biz (ما) |
| bo‘lasiz | bo‘ldingiz | bo‘lyapsiz | siz (شما - محترم) |
| bo‘lasizlar | bo‘ldingizlar | bo‘lyapsizlar | sizlar (شما - جمع) |
| bo‘ladilar | bo‘ldilar | bo‘lyaptilar | ular (آنها) |